Gorzów spojrzał na przemysłową przeszłość, której nie wolno przeoczyć

W murach Biblioteki Herberta w Gorzowie Wielkopolskim historia spotkała się z pytaniem o przyszłość. Podczas sympozjum „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” eksperci opowiadali o fabrykach, cegielniach i budynkach, które przez lata kształtowały region - a część z nich dziś istnieje już tylko na fotografiach i w archiwach.

• „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” pokazało przemysł od mniej znanej strony
• Od Stilonu po cegielnie - region czytał swoją historię między wierszami

„Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” pokazało przemysł od mniej znanej strony

Sympozjum odbyło się 18 września 2026 roku w ramach 34. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa. Spotkanie otworzył Sławomir Szenwald, dyrektor Biblioteki Herberta.

Pierwszy wykład poprowadził Błażej Skaziński z Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gorzowie Wielkopolskim. Skupił się na najcenniejszych zachowanych przykładach architektury przemysłowej w północnej części województwa lubuskiego. To właśnie takie miejsca często mijamy bez większej refleksji, choć opowiadają o pracy, technologii i przemianach całych społeczności. 🏭

Kolejny temat mocno osadził opowieść w lokalnym pejzażu. Łukasz Zborowski przedstawił historię gorzowskich Zakładów Włókien Chemicznych „Stilon”, a także pokazał, jak w innych polskich miastach udaje się nadawać dawnym obiektom przemysłowym nowe funkcje.

Od Stilonu po cegielnie - region czytał swoją historię między wierszami

Robert Piotrowski z Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim zabrał uczestników w stronę budynków przemysłowych dawnego Landsbergu. Mówił o obiektach, które nie przetrwały do naszych czasów. Ich nieobecność stała się jednak równie ważną częścią opowieści o mieście, co zachowane fabryki i hale.

Na zakończenie dr Grzegorz Urbanek, kierownik Działu Zbiorów Regionalnych WiMBP w Gorzowie Wielkopolskim, przedstawił dzieje przemysłu cegielnianego w regionie. Była to historia rozwoju, znaczenia gospodarczego, a później także upadku tej gałęzi działalności. 🧱

Takie spotkania przypominają, że dziedzictwo nie kończy się na reprezentacyjnych kamienicach i zabytkowych kościołach. Tworzą je również zakłady pracy, kominy, cegielnie oraz miejsca, w których przez dekady toczyło się codzienne życie mieszkańców. Gorzowskie sympozjum pozwoliło spojrzeć na tę mniej oczywistą część lokalnej historii z kilku różnych perspektyw. 📚

na podstawie: Biblioteka w Gorzowie Wielkopolskim.