Gorzów pamiętał o Victorze Klempererze. Język stał się tematem spotkania

W Willi Lehmanna historia spotkała się z muzyką. Gorzów Wielkopolski przypomniał postać Victora Klemperera - filologa, pisarza i kronikarza czasów, w których język propagandy nazistowskiej stawał się narzędziem wpływania na ludzką świadomość.

• 145. rocznica urodzin Victora Klemperera otworzyła rozmowę o języku
• Wykład połączył biografię z pytaniem o odpowiedzialność
• Klezmerskie dźwięki dopowiedziały historię Klemperera

145. rocznica urodzin Victora Klemperera otworzyła rozmowę o języku

Spotkanie odbyło się 2 października 2026 roku w Willi Lehmanna. Jego bohaterem był pochodzący z Gorzowa Wielkopolskiego Victor Klemperer, którego twórczość i doświadczenia pozwalają przyglądać się historii przez sposób, w jaki opisywano rzeczywistość.

Wydarzenie rozpoczął dyrektor Biblioteki Herberta Sławomir Szenwald. Następnie dr Małgorzata Czabańska-Rosada z Akademii Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim wygłosiła wykład „Między niemieckością, żydowskim pochodzeniem a doświadczeniem nazizmu”.

To temat wykraczający poza biografię jednej osoby. Prelekcja pokazała, że język obecny w przestrzeni publicznej nie jest neutralnym tłem. Jego jakość i sposób używania wpływają na to, jak rozumiemy świat, innych ludzi i własną wspólnotę. 🗣️

Wykład połączył biografię z pytaniem o odpowiedzialność

Historia Klemperera pozwala spojrzeć na XX wiek z perspektywy człowieka uwikłanego jednocześnie w niemieckość, żydowskie pochodzenie i doświadczenie nazizmu. Właśnie to napięcie stało się osią spotkania w Willi Lehmanna.

Rozmowa o języku nabrała dzięki temu praktycznego wymiaru. Słowa używane publicznie mogą porządkować rzeczywistość, ale mogą też ją zniekształcać i podporządkowywać ideologii. W tym sensie refleksja nad Klempererem dotyczy nie tylko przeszłości, lecz także codziennego życia i współczesnej debaty. 📚

Klezmerskie dźwięki dopowiedziały historię Klemperera

Wykładowi towarzyszyła muzyka Jana Wasija, jednego z najbardziej utalentowanych polskich klarnecistów młodego pokolenia. Artysta wykonał utwory klezmerskie, wprowadzając do spotkania dodatkowy, muzyczny wymiar. 🎶

Połączenie wykładu i klarinetu pozwoliło opowiedzieć o pamięci na dwa sposoby - poprzez analizę słów oraz brzmienie muzyki związanej z żydowską tradycją. Dzięki temu rocznicowe spotkanie nie zatrzymało się na suchej biografii, lecz stało się rozmową o tożsamości, historii i odpowiedzialności za język.

na podstawie: Biblioteka w Gorzowie Wielkopolskim.