MEN uruchamia dwa tygodnie działań. Szkoły dostają narzędzia na cały rok

W przedszkolach rozmowy o emocjach i granicach, w szkołach zajęcia o hejcie, cyberprzemocy i sposobach szukania pomocy. W całej Polsce rozpoczęły się dwie inicjatywy Ministerstwa Edukacji Narodowej, które obejmują także placówki w Lubuskiem. Choć główne działania potrwają do 2 października, przygotowane materiały mają być wykorzystywane przez cały rok szkolny 2026/2027.

• Najmłodsi mają uczyć się rozpoznawać emocje i stawiać granice
• Szkoły dostają scenariusze dotyczące hejtu i cyberprzemocy
• Lubuskie szkoły mają pracować nad relacjami także po zakończeniu akcji

Najmłodsi mają uczyć się rozpoznawać emocje i stawiać granice

„Tydzień o Budowaniu Relacji w Przedszkolach” został pomyślany jako działanie profilaktyczne. Zajęcia mają pomóc dzieciom nazywać emocje, rozumieć potrzeby innych osób i lepiej funkcjonować w grupie. W programie znalazły się również ćwiczenia dotyczące komunikowania własnych granic, współpracy, empatii oraz wzmacniania poczucia bezpieczeństwa.

Ważnym tematem jest także wykluczenie. Dzieci mają uczyć się dostrzegać zachowania, które mogą prowadzić do krzywdy lub przemocy, zanim problem się pogłębi. W działania włączono nie tylko przedszkolaków, lecz także nauczycieli, specjalistów, rodziców i opiekunów. Chodzi o to, by podobne zasady rozmowy i rozwiązywania konfliktów były obecne zarówno w placówce, jak i w domu.

Przedszkola otrzymały między innymi:

• scenariusze zajęć o emocjach, relacjach i funkcjonowaniu w grupie,
• materiały dla rodziców,
• program GADKI przeznaczony dla dzieci w wieku od 4 do 6 lat,
• pomoce dotyczące wychowania bez przemocy.

Wojewoda lubuski Marek Cebula podczas briefingu w Lubuskim Urzędzie Wojewódzkim zwracał uwagę, że rozmowa o bezpieczeństwie powinna zaczynać się od codziennych relacji między dziećmi.

„Dzisiaj zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży jest naszym priorytetem” – powiedział Marek Cebula, cytowany przez Lubuski Urząd Wojewódzki.

Szkoły dostają scenariusze dotyczące hejtu i cyberprzemocy

Druga inicjatywa – „Tydzień o Przeciwdziałaniu Przemocy Rówieśniczej” – obejmuje szkoły podstawowe, ponadpodstawowe i inne placówki oświatowe. Zajęcia mają dotyczyć zarówno zapobiegania przemocy, jak i reagowania wtedy, gdy do niej już dojdzie.

Wśród poruszanych problemów znalazły się:

• przemoc fizyczna i psychiczna,
• bullying i wykluczenie z grupy,
• przemoc słowna oraz hejt,
• cyberprzemoc,
• konflikty i trudności w relacjach,
• zgłaszanie przemocy i szukanie pomocy.

Osobne materiały poświęcono zagrożeniom w internecie. Uczniowie, rodzice i nauczyciele znajdą w nich informacje o cyberprzemocy, emocjach, stresie, komunikacji oraz relacjach młodych ludzi w środowisku cyfrowym. MEN przygotowało trzy ścieżki pomocy – oddzielnie dla ucznia, rodzica i szkoły. Mają one porządkować kolejne kroki: od rozpoznania problemu po wskazanie osób i instytucji, do których można się zwrócić.

Szkoły mogą korzystać także ze scenariuszy lekcji, warsztatów prowadzonych z pedagogami i psychologami, spotkań z rodzicami oraz zajęć integracyjnych. Wśród nazwanych propozycji są:

• „Mural pozytywnych myśli” dla klas IV–VIII,
• „Życzliwość jest jak echo” dla klas I–III,
• „Siła Rówieśników”,
• „Zasada trzech kroków”.

W szkołach mają pojawić się również działania dotyczące cyberbezpieczeństwa i pomocy rówieśniczej. Uczniowie powinni przy tym dostać jasną informację, komu zgłosić przemoc i gdzie szukać wsparcia. To szczególnie istotne w sytuacjach, które zaczynają się w internecie, ale później przenoszą się do klasy lub grupy rówieśniczej.

„Przemocy w polskiej szkole chcemy zapobiegać zawsze, każdego dnia” – mówiła Izabela Ziętka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, cytowana przez Lubuski Urząd Wojewódzki.

Lubuskie szkoły mają pracować nad relacjami także po zakończeniu akcji

Ministerialne inicjatywy nie kończą się wraz z ostatnim dniem tygodnia działań. Materiały mają pozostać do dyspozycji przedszkoli i szkół przez cały rok szkolny 2026/2027. W lubuskich placówkach temat bezpieczeństwa, szacunku i reagowania na przemoc ma być podejmowany również poza specjalnie zaplanowanymi zajęciami.

Marzena Pulik-Sowińska, pełniąca obowiązki Lubuskiego Kuratora Oświaty, podkreślała, że przeciwdziałanie przemocy wymaga stałej pracy szkoły, rodziny i specjalistów. Jej zdaniem dzieci powinny mieć pewność, że zgłoszenie problemu zostanie potraktowane poważnie.

„Nie ma lepszej profilaktyki przemocy niż empatia i dobre relacje” – powiedziała Marzena Pulik-Sowińska, cytowana przez Lubuski Urząd Wojewódzki.

Monika Kaczmarczyk, lubuska koordynatorka kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”, przypomniała przy tym prosty schemat pierwszej pomocy emocjonalnej: zauważyć problem, wysłuchać dziecka, zaakceptować jego emocje i połączyć je z odpowiednią pomocą. W efekcie rodzic lub nauczyciel nie musi samodzielnie rozwiązywać każdej sytuacji, ale powinien umieć rozpoznać sygnał i skierować dziecko do właściwego wsparcia.

na podstawie: Lubuski Urząd Wojewódzki.